Kablosuz bağlantıdan şikâyet eden çoğu kullanıcı iki farklı problemi tek başlık altında topluyor: abonelik hızının yetersizliği ve WiFi sinyali zayıf olduğu için ortaya çıkan menzil/kararlılık kaybı. Bu ikisinin çözümü tamamen farklıdır. Ayrımı yapmanın en hızlı yolu, routera kablo ile bağlanmış bir cihazdan hız testi yapıp aynı testi kablosuz olarak tekrarlamaktır. Kablolu sonuç tarifenize yakınsa sorun evin içinde; kablolu sonuç da düşükse sorun hattadır ve internet hızını ölçme yöntemlerini ele alan içerikte anlatılan adımlarla operatör tarafını incelemek gerekir.
İkinci ölçüm, sinyal gücüdür. Windows'ta netsh wlan show interfaces komutu, Android/iOS tarafında ise WiFi analiz uygulamaları dBm cinsinden değer verir. Referans aralıklar şöyledir:
| Sinyal (dBm) | Durum | Beklenen davranış |
|---|---|---|
| -30 ile -50 | Mükemmel | Modülasyon üst kademede, gecikme düşük |
| -51 ile -60 | İyi | 4K yayın ve video görüşme sorunsuz |
| -61 ile -70 | Sınırda | Hız düşer, ara ara paket kaybı |
| -71 ile -80 | Zayıf | Kopmalar, yeniden bağlanma döngüleri |
| -80 altı | Kullanılamaz | Bağlantı kurulsa bile veri akmaz |
-65 dBm'in altına düşen her ortam için önce fiziksel yerleşim, sonra frekans/kanal ayarları, en son donanım yatırımı sırası izlenmelidir. Tersi sırayla ilerlemek, çoğu zaman gereksiz para harcamakla sonuçlanır.
2,4 GHz ve 5 GHz sinyalleri düz çizgide yayılır ve engelden geçerken zayıflar. Kayıp miktarı malzemeye göre ciddi biçimde değişir:
| Engel | Yaklaşık zayıflama | Not |
|---|---|---|
| Alçıpan duvar | Düşük (birkaç dB) | Genelde sorun çıkarmaz |
| Tuğla / beton duvar | Orta-yüksek | 5 GHz'i 2,4 GHz'den çok daha fazla keser |
| Betonarme kolon, döşeme | Çok yüksek | Katlar arası geçişte ana engel |
| Metal kapı, çelik raf, buzdolabı | Neredeyse tam blokaj | Yansıma da yaratır |
| Akvaryum, su deposu, kalorifer peteği | Yüksek | Su 2,4 GHz'i güçlü emer |
Pratik kurallar: routerı yerden 1-1,5 metre yükseğe, mobilya içine değil açık rafa, evin coğrafi ortasına yakın bir noktaya koyun. TV arkası, metal dolap içi ve modem kutusuna gizlenmiş köşeler en kötü seçeneklerdir. Harici antenleri hepsini dikey tutmak yerine biri dikey biri yatay konumlandırmak, farklı yönelimdeki cihazların polarizasyon uyumunu artırır. Mikrodalga fırın, kablosuz telefon bazı ve bazı Bluetooth aksesuarlar 2,4 GHz bandında gürültü ürettiği için routera en az bir-iki metre uzakta olmalıdır.
Modern routerlar en az iki bantta yayın yapar. Aralarındaki denge şudur:
| Kriter | 2,4 GHz | 5 GHz | 6 GHz (WiFi 6E/7) |
|---|---|---|---|
| Menzil | En geniş | Orta | En dar |
| Duvar geçişi | İyi | Zayıf | Çok zayıf |
| Tepe hız | Düşük | Yüksek | En yüksek |
| Girişim yoğunluğu | Çok yüksek | Düşük | Çok düşük |
| Örtüşmeyen kanal | 3 adet (1, 6, 11) | Çok sayıda | Çok sayıda |
Apartman ortamında 2,4 GHz bandı komşu ağlarla dolu olduğu için, analiz uygulamasıyla en boş kanalı bulup 1, 6 veya 11'den birine sabitlemek gerekir. Ara kanallar (3, 4, 8 gibi) örtüşme yarattığından hem kendi hızınızı hem komşunuzunkini düşürür. 2,4 GHz'de kanal genişliğini 20 MHz'de bırakın; 40 MHz teoride hızı artırır ama kalabalık ortamda girişimi büyütüp toplam verimi düşürür. 5 GHz'de ise 80 MHz makul bir varsayılandır.
Her iki banda aynı ağ adını (SSID) vermek band steering ile kolaylık sağlar, ancak bazı cihazlar zayıf 5 GHz sinyaline yapışıp kalır. Kararsızlık yaşıyorsanız bantları ayrı isimlendirip masaüstü/TV gibi sabit cihazları 5 GHz'e, uzak odalardaki telefon ve akıllı ev cihazlarını 2,4 GHz'e elle yönlendirmek daha öngörülebilir sonuç verir.
| Çözüm | Kurulum zorluğu | Hız kaybı | Uygun senaryo |
|---|---|---|---|
| Router yerini değiştirme | Çok düşük | Yok | Tek noktada zayıflık |
| WiFi tekrarlayıcı (repeater) | Düşük | Yüksek (bant paylaşımı nedeniyle kabaca yarıya kadar) | Küçük ölü nokta, düşük bütçe |
| Powerline + eriş |